สมุนไพร - ขี้เหล็ก

ขี้เหล็ก

ขี้เหล็ก เป็นทั้งอาหารและยาสมุนไพร

สมุนไพร - ผักปล้ง

ผักปลัง

ผักพื้นบ้าน...สรรพคุณเป็นยาสมุนไพร..

สมุนไพร - ผักปล้ง

ผักปลัง

ผักพื้นบ้าน...สรรพคุณเป็นยาสมุนไพร..

สมุนไพร - ผักปล้ง

ผักปลัง

ผักพื้นบ้าน...สรรพคุณเป็นยาสมุนไพร..

สมุนไพรใกล้ตัว

โกสน

ลักษณะของต้นโกสน

ลักษณะทั่วไป

โกสนเป็นพรรณไม้ยืนต้นประเภทไม้พุ่มขนาดย่อม ผิวลำต้นเรียบสีน้ำตาลปนเทา ลำต้นตรง แตกกิ่งก้านเป็นพุ่มตรงกลม ใบแตกออกจากต้นและปลายกิ่ง ลักษณะใบมีรูปร่าง สีสันขนาด แตกต่างกันออกไปแล้วแต่ชนิดพันธุ์ ดอกออกเป็นพวงห้อยลงมาด้านล่าง ดอกมีสีขาว เล็กมาก มีกลีบดอก 5 กลีบ

การปลูกต้นโกสน

การปลูกแบ่งเป็น 2 วิธี

1. การปลูกในแปลงปลูกเพื่อประดับภายนอกอาคารบ้านเรือน ใช้กระถางทรงสูง ขนาด 10-16 นิ้ว ใช้ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก : ขุยมะพร้าว : ดินร่วน อัตรา 1 : 1 : 1 ผสมดินปลูก ควรเปลี่ยนกระถาง 1-2 ปี / ครั้ง เพราะการเจริญเติบโตของทรงพุ่มโตขึ้นและเมื่อต้องการเปลี่ยน ดินปลูกใหม่ทดแทนดินปลูกเดิมที่เสื่อมสภาพไป

2. การปลูกในแปลงปลูกเพื่อประดับบริเวณบ้านและสวน โบราณนิยมปลูกบริเวณหน้าบ้าน หรือทำเป็นแนวรั้วบ้านเพื่อที่จะสร้างจุดเด่นให้กับบ้าน ขนาดหลุมปลูก

30 x 30 x 30 เซนติเมตรใช้ปุ๋ยคอก หรือปุ๋ยหมัก : ดินร่วน อัตรา 1 : 2 ผสมดินปลูก

การขยายพันธุ์ การปักชำ การตอน

การดูแลรักษา

แสง ต้องการแสงแดดอ่อน รำไร จนถึงแสงแดดจัด หรือกลางแจ้ง

น้ำ ต้องการปริมาณน้ำปานกลาง

ดิน ดินร่วนซุย

ปุ๋ย ควรใส่ปุ๋ยคอก หรือปุ๋ยหมัก อัตรา 0.5-1 กิโลกรัม/ต้น ใส่ ปีละ 5-6 ครั้ง

ประโยชน์ทางยาของโกสน

ใบโกสนใช้แก้โรคทางเดินปัสสาวะขัด ชาวบ้านนำเอายอดอ่อนมาเป็นผักจิ้มน้ำพริก ผักแกล้มลาบ

ความเป็นพิษ: ทุกส่วนทั้งต้น มีน้ำยางที่เป็นพิษเพราะมีสารไดเทอร์ปีนเอสเทอร์ อยู่ในน้ำยาง หากสัมผัสจะอักเสบเป็นปื้นแดง หากกลืนนำยางเข้าไปก็จะไประคายเคืองทางเดินอาหาร มีอาการปวดท้อง ท้องเดิน

ความเชื่อกับต้นโกสน

การเป็นมงคล คนไทยโบราณเชื่อว่า บ้านใดปลูกต้นโกสนไว้ประจำบ้าน จะทำให้มีบุญบารมี เพราะโกสนโบราณคงกล่าวถึง กุศล คือ การสร้างบุญ คุณงามความดีนอกจากนี้ยังมีความเชื่ออีกว่าสามารถช่วยคุ้มครองให้มีความอยู่เย็นเป็นสุขเพราะคนโบราณเชื่อว่าต้นโกสนเป็นต้น

ไม้เก่าแก่ที่ปลูกคู่บ้านคู่เมืองโดยสมัยรัชกาลที่5 ทรงนำเข้ามาปลูกไว้ในพระราชวังบ้านขุนนางวัดหลวงเพื่อให้เกิดความร่วมเย็นเป็นสุขตลอดมา ตำแหน่งที่ปลูกและผู้ปลูก เพื่อเป็นสิริมงคลแก่บ้านและผู้อาศัย ควรปลูกต้นโกสนไว้ทางทิศตะวันออก ผู้ปลูกควรปลูกในวันอังคาร เพราะโบราณเชื่อว่าการปลูกไม้เพื่อเอาประโยชน์ทั่วไปทางใบให้ปลูกในวันอังคาร 

สมุนไพรใกล้ตัว

มะขาม

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Tamarindus indica L.

ชื่อสามัญ : Tamarind

วงศ์ : Leguminosae – Caesalpinioideae

ชื่ออื่น : ขาม (ภาคใต้) ตะลูบ(ชาวบน-นครราชสีมา) ม่องโคล้ง (กะเหรี่ยง-กาญจนบุรี) อำเปียล (เขมร-สุรินทร์) หมากแกง (เงี้ยว-แม่ฮ่องสอน) ส่ามอเกล (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์มะขาม

มะขาม เป็นไม้ต้นขนาดกลางจนถึงขนาดใหญ่แตกกิ่งก้านสาขามาก เปลือกต้นขรุขระและหนา สีน้ำตาลอ่อน ใบมะขาม เป็นใบประกอบ ใบเล็กออกตามกิ่งก้านใบเป็นคู่ ใบย่อยเป็นรูปขอบขนาน ปลายใบและโคนใบมน  ดอกมะขาม ออกดอกเป็นช่อเล็กๆ ตามปลายกิ่ง หนึ่งช่อมี 10-15 ดอก ดอกย่อยขนาดเล็ก กลีบดอกสีเหลืองและมีจุดประสีแดงอยู่กลางดอก  ผล เป็นฝักยาว รูปร่างยาวหรือโค้ง ยาว 3-20 ซม. ฝักอ่อนมีเปลือกสีเขียวอมเทา สีน้ำตาลเกรียม เนื้อในติดกับเปลือก เมื่อแก่ฝักเปลี่ยนเป็นเปลือกแข็งกรอบหักง่าย สีน้ำตาล เนื้อในกลายเป็นสีน้ำตาลหุ้มเมล็ด เนื้อมีรสเปรี้ยว และหวาน

สรรพคุณของมะขาม

เนื้อมะขาม เนื้อมะขามเปียก มีรสเปรี้ยว มีกรดทาร์ทาริก 8-18% กรดซิตริก เล็กน้อย มีเพคติน กัม และอื่นๆ เนื้อมะขามมีสาร AHA ซึ่งนิยมสกัดไปทำเครื่องสำอางค์ช่วยผลัดเซลส์เก่า ทำให้ผิวหน้าใส

เนื้อมะขามเปียกผสมปูนแดง ทาพอกฝีหนอง หรือ ใช้กินเนื้อล้วนๆ หรือดื่มน้ำมะขามแก้อาการท้องผูก เป็นยาระบาย ขับเสมหะ แก้ไอ ดับร้อน แก้คลื่นใส้อาเจียร เหมาะกับผู้หญิงที่แพ้ท้อง น้ำมะขามเปียกใช้ขับน้ำคาวปลาได้

เมล็ดมะขาม – ใช้ถ่ายพยาธิตัวกลม พยาธิใส้เดือน พยาธิเส้นด้าย

ใบมะขาม – ใช้ขับเสมหะ

แก่นมะขาม – ใช้ขับโลหิต

วิธีและปริมาณที่ใช้

ถ่ายพยาธิ โดยกระเทาะเปลือกออกเสียก่อนแล้วจึงเอาเนื้อของเมล็ดซึ่งมีสีขาวออกสีเนื้อ แข่ในน้ำจนนุ่มก่อน แล้วจึงกินทั้งน้ำและเมล็ดนั้นประมาณครั้งละ 20-25เมล็ด หรือคั่วให้เนื้อในเหลือง กะเทาะเปลือก แช่น้ำให้นิ่ม เคี้ยวรับประทานเช่นถั่ว ,แก้ท้องผูก ใช้เนื้อหุ้มเมล็ดคลุกเกลือรับประทาน ระบายท้อง, แก้ไอ, ขับเสมหะ ใช้เนื้อในฝักแก่หรือมะขามเปียก จิ้มเกลือรับประทาน

        นอกจากมะขามจะมีสรรพคุณเป็นยาสมุนไพรแล้ว ส่วนต่างๆ ของมะขามยังสามารถนำมาใช้ประโยชน์อย่างหลากหลาย เช่น ใบอ่อนหรือยอดมะขามสามารถนำมาปรุงรสอาหารได้อีก เช่น ใส่ต้มแกง หรือลูกมะขาม ก็เช่นเดียวกัน ส่วนลำต้นมะขาม ชาวบ้านมักนำมาทำเขียงสำหรับครัวเรือน หรือนำไม้มะขามมาแปรรูปเป็นไม้สำหรับงานก่อสร้างได้ด้วย

สมุนไพรใกล้ต้ว

มะพร้าว

มะพร้าวเป็นพืชยืนต้นที่จัดอยู่ในตระกูลปาล์ม สูงประมาณ 20-30 เมตร ลำต้นกลม ตั้งตรง ไม่แตกกิ่งก้าน เปลือกต้นแข็ง สีเทา ขรุขระ ใบมีลักษณะเป็นใบประกอบเหมือนขนนก ผลประกอบไปด้วยเปลือกนอก ใยมะพร้าว กะลามะพร้าว และชั้นสุดท้ายคือเนื้อมะพร้าว ซึ่งภายในจะมีน้ำมะพร้าว ถ้าลูกมะพร้าวแก่มากเนื้อมะพร้าวจะดูดเอาน้ำมะพร้าวไปหมด

มะพร้าวเป็นผลไม้ที่นิยมกันอย่างมากในบ้านเรา คุณสมบัติเด่น ๆของมะพร้าวก็คือ ส่วนต่าง ๆสามารถนำมาใช้ทำเป็นประโยชน์ได้หมด ไม่ว่าจะทำเป็นอาหารคาวหวาน เพื่อบำรุงสุขภาพและรักษาอาการหรือโรคต่าง ๆ รวมไปถึงการผลิตน้ำมันมะพร้าว กะทิ น้ำตาล และยังรวมไปถึงการทำสิ่งประดิษฐ์ต่าง ๆขึ้นมาใช้สอย

สรรพคุณมะพร้าว

เปลือกผล – รสฝาดขม สุขุม ใช้ห้ามเลือด แก้ปวด เลือดกำเดาออก โรคกระเพาะ และแก้อาเจียน

เปลือกต้น – เผาเป็นเถ้า ใช้ทาแก้หิด และสีฟันแก้ปวดฟัน

ราก – รสฝาด หวาน ใช้ขับปัสสาวะ และแก้ท้องเสีย ต้มน้ำอมแก้ปากเจ็บ

กะลา – แก้ท้องเสีย แก้ปวดเอ็น ปวดกระดูก

ถ่านจากกะลา – รับประทานแก้ท้องเสีย และดูดสารพิษต่างๆ

น้ำมันที่ได้จากการเผากะลา – ใช้ทา บาดแผล และโรคผิวหนัง แก้กลาก อุดฟัน แก้ปวดฟัน

เนื้อมะพร้าว – รสชุ่ม สุขุม ไม่มีพิษ รับประทานบำรุงกำลัง ขับพยาธิ

น้ำมะพร้าว – รสชุ่ม หวานสุขุม ไม่มีพิษ แก้กระหาย ทำให้จิตใจชุ่มชื่น แก้พิษ อาเจียนเป็นเลือด

น้ำมะพร้าว ถ้าจะให้ดีควรกินสด ๆ เปิดลูกแล้วควรดื่มเลยไม่ควรทิ้งไว้หรือเก็บไว้ในตู้เย็นนานเกินครึ่งชั่วโมง หากดื่มทันทีจะทำให้ร่างกายได้รับประโยชน์อย่างสูงสุด แต่ควรระวังเรื่องสารฟอกขาวไว้ด้วย ซื้อมาจากสวนโดยตรงก็จะดีและปลอดภัยมาก และสำหรับผู้ที่เป็นโรคเบาหวานหรือเป็นโรคไตควรหลีกเลี่ยงการดื่มน้ำมะพร้าว