สมุนไพรใกล้ตัว

สมุนไพรใกล้ตัว

มะอึก

      มะอึก..เชื่อว่าหลายคนคงไม่เคยรู้จัก และไม่เคยเห็นต้นของมันมาก่อนเลย เพราะส่วนใหญ่ไม่ค่อยนิยมปลูกเป็นพืชเศรษฐกิจเหมือนพืชผักชนิดอื่น ๆ เท่าใดนัก ถ้าจะหาต้นของมันให้พบได้ง่าย ๆ เหมือนต้นพริก ต้นมะเขือ ละก็เป็นการยากอย่างแน่นอน  และที่ผมนำมานำเสนอนี้ก็ได้พบกับต้นมะอึกนี้โดยบังเอิญ..เลยเก็บภาพของมันมาฝากกันครับ..

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ของมะอึก
มะอึก เป็นไม้พุ่ม สูง 1-2 เมตร ทุกส่วนมีขนละเอียดสีน้ำตาลอ่อนปกคลุม ใบ เป็นใบเดี่ยว ออกเรียงสลับ รูปไข่กว้าง กว้าง 15-25 ซม. ยาว 20-30 ซม. โคนใบเว้าหรือตัด ขอบใบหยักเว้าเป็นพู แผ่นใบสีเขียว มีขนทั้งสองด้าน ดอก ออกเป็นช่อกระจุกที่ซอกใบ ดอกสีขาว กลีบดอกมี 5 กลีบ โคนเชื่อมติดกัน ปลายแหลม เกสรเพศผู้สีเหลือง เป็นเส้นรวมเป็นยอดแหลม ผล รูปทรงกลม ขนาด 1.8-2 ซม. ผิวมีขนยาวหนาแน่น ผลสุกสีเหลืองแกมน้ำตาล เมล็ดแบน มีจำนวนมาก

ส่วนที่ใช้เป็นยา : ผล ใบ ราก เมล็ด

สรรพคุณของมะอึก
ราก แก้ดีฝ่อ ดีกระตุก แก้ไข้สันนิบาต แก้น้ำลายเหนียว บำรุงถุงน้ำดี แก้ถุงน้ำดีอักเสบ ขับเสมหะ กัดฟอกเสมหะ กระทุ้งพิษ ดับพิษร้อนภายใน ระงับปวด กระทุ้งพิษไข้หัวทุกชนิด รักษาแผลแก้เสมหะ แก้ไอ แก้น้ำลายไหล แก้ไข้ พอกแก้คัน พอกแผล ดับพิษสะอึกในไข้
ผล แก้เสมหะ แก้ไอ แก้น้ำลายเหนียว แก้ไข้สันนิบาต กัดฟอกเสมหะ กระทุ้งพิษ ดับพิษร้อนภายใน แก้ดีฝ่อ ดีกระตุกเมล็ด แก้ปวดฟัน และกินเป็นผักได้
ใบ รักษาโรคฝี เป็นยาพอก แก้คัน
เมล็ด  แก้ปวดฟัน (โดยเผาสูดดมควันเข้าไป)
ไม่ระบุส่วนที่ใช้ แก้ดีฝ่อ แก้กระตุก แก้น้ำลายเหนียว

คนส่วนใหญ่จะนำผลมะอึกมาประกอบอาหารได้หลายชนิด ไม่ว่าจะเป็นผลอ่อนหรือผลสุก เช่นนำมาทำน้ำพริกมะอึก แกงส้มกับหมูย่าง ใส่ส้มตำหรือแกงเนื้อ เพราะมะอึกจะให้พลังงาน แคลเซียม ฟอสฟอรัส เหล็ก วิตามินบีหนึ่ง วิตามินบีสอง วิตามินซีที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกาย

แต่สิ่งที่ลืมไม่ได้คือในการนำผลมะอึกมาทำอาหารนั้นก็ควรที่ขูดขนอ่อนๆ นั้นออกเสียก่อนและล้างให้สะอาด หรือไม่บางคนก็ปอกเปลือกมะอึกออกเพราะคิดว่ามันแข็ง จะได้สะดวกในการรับประทาน

คุณค่าทางโภชนการของมะอึก
คุณค่าทางอาหารของมะอึก ในส่วนที่รับประทานได้ 100 กรัม ประกอบด้วย พลังงาน 53 แคลอรี่ โปรตีน 1.9 กรัม ไขมัน 0.8 กรัม คาร์โบไฮเดรต 9.5 กรัม แคลเซียม 26 มิลลิกรัม ฟอสฟอรัส 41 มิลลิกรัม เหล็ก 0.8 มิลลิกรัม เบต้าแคโรทีน 163.14 RE วิตามีนบี 1 0.07 มิลลิกรัม วิตามีนบี2 0.05 มิลลิกรัม ไนอะซีน 4.9 มิลลิกรัม วิตามีนซี 3 มิลลิกรัม