มะรุม สรรพคุณทางสมุนไพรรักษาโรคแบบครอบจักรวาล

ผักเสี้ยน สมุนไพรพื้นบ้าน สรรพคุณต้านโรคภัย

ดีปลี สมุนไพรตระกูลพริกไทย เผ็ดร้อน สรรพคุณช่วยบำรุงร่างกาย

เครือหมาน้อย : แก้เจ็บคอ-ท้องเสีย พอกหน้า พอกสิว บำรุงผิวพรรณ

มะหวด (หมากหวดข่า) เป็นผลไม้ป่าและยาสมุนไพรบำรุงกำลัง

ทูน หรือ ตูน เสริมภูมิต้านทานและขับสารพิษ

ผักเม็ก(เสม็ดแดง)..สมุนไพรแก้เคล็ดขัดยอกฟกช้ำ

มะแว้งต้น สมุนไพรสรรพคุณเป็นยาแก้ไอ และขับเสมหะ

ถั่วพู เป็นทั้งผักและสมุนไพรเสริมสร้างภูมิคุ้มกันในร่างกาย

Bottle gourd : Herbal medicines to treat diabetes.

ถั่วแระ ต้นบำรุงกระดูก ลดน้ำตาล ไขมันในเลือด ลดความดันโลหิตสูง

น้ำเต้า..พืชสมุนไพรไกลเบาหวาน

Wild globe everlasting

หญ้าลูกข้าว วัชพืชสมุนไพรรักษาโรคผอมแห้ง

คอนแคน (ค้อนหมาขาว) สรรพคุณต้านโรค บำรุงสุขภาพ แก้เบาหวาน แก้ไอ แก้ไข้รา...

บานไม่รู้โรยป่า วัชพืชริมสวน สรรพคุณแก้ปวดศีรษะ ขับปัสสาวะ แก้ไอ แก้หืดหอบ

มะกล่ำต้น ต้นสวย ใบสวย เมล็ดสีสวยเหมือนยาวิตามิน ยอดกินได้

ต้นปรงป่า ปลูกประดับ สรรพคุณ บำรุงร่างกาย บำรุงธาตุ และรักษาแผลเรื้อรัง

กระเจี๊ยบแดง สรรพคุณ สารพัด แก้ไอ ลดไขมัน ขับปัสสาวะ

ต้นกาสะลอง หรือต้นปีบ ต้นสูงดอกหอม บำรุงน้ำดี บำรุงโลหิต บำรุงกำลัง

เอื้องหมายนา สมุนไพรรักษาหูน้ำหนวก ยาขับปัสสาวะ ขับนิ่ว

ต้นขัดมอน สรรพคุณเป็นยาขมช่วยให้เจริญอาหาร ,บำรุงธาตุในร่างกาย

ผักแครด วัชพืชดูไร้ค่า แต่เป็นทั้งผักและยาสมุนไพร

หมากเล็บแมว (เล็บเหยี่ยว) ผลไม้ป่าและเป็นยาสมุนไพรแก้โรคเบาหวาน

ฤษีผสม (coleus) เป็นทั้งว่านมีสรรพคุณสมุนไพรรักษาโรค และไม้ประดับมีชื่อเ...

สาบเสือ..สมุนไพรข้างถนน ช่วยห้ามเลือดได้ และสรรพคุณอื่นๆ อีกมากมาย

ไมยราบ : วัชพืชสมุนไพรเพื่อจุดซ่อนเร้นของสตรีและมากมีสรรพคุณ

โด่ไม่รู้ล้ม สมุนไพรไทยสำหรับท่านชายโดยเฉพาะ

ว่านพัดนางชี ช่วยระบบขับถ่ายและแก้อาการท้องผูกได้เป็นอย่างดี

ชะมวง หรือบักโมง พืชเป็นผักและเป็นสมุนไพรพื้นบ้าน

ชะมวง (Cha Muang) เป็นไม้ยืนต้นไม่พลัดใบ นิยมปลูกเพื่อนำยอดอ่อนมาปรุงอาหาร และใช้สำหรับเป็นยาสมุนไพร ทั้งในส่วนราก ลำต้น ใบ ดอก และผล ที่มีสารหลายชนิดที่ออกฤทธิ์ต้านการอักเสบ ต้านเชื้อจุลินทรีย์ และเป็นยาระบาย
ประโยชน์ ใบชะมวงอ่อน และยอดอ่อนมีรสเปรี้ยว ใช้นำมาปรุงอาหารประเภทต้มยำ แกงส้ม หมูชะมวง และแกงชนิดต่างๆ เมื่อถูกความร้อนใบจะกรอบนุ่ม ใบอ่อน และยอดอ่อน ใช้รับประทานสดหรือเป็นผักจิ้มน้ำพริก ผลมีรสเปรี้ยว ใช้รับประทานเป็นผลไม้ เนื้อไม้นำมาแปรรูปเป็นไม้ก่อสร้าง สร้างบ้านเรือน แปรรูปทำเป็นเฟอร์นิเจอร์ชนิดต่างๆ และกิ่ง ใช้เป็นฝืนหุงหาอาหาร ใช้ปลูกเพื่อให้ร่มเงา และเป็นพืชผักสมุนไพรพื้นบ้าน

หญ้ารีแพร์หรือหญ้าฮี๋ยุ่ม สมุนไพรสำหรับผู้หญิง

หญ้ารีแพร์หรือหญ้าฮี๋ยุ่ม ซึ่งเป็นพืชตระกูลเดียวกับไผ่ มีสาร "ซิลิกา" (silica) อยู่โดยธรรมชาติ ซึ่งสารตัวนี้เป็นสารต้นกำเนิดของคอลลาเจนและน้ำไขข้อในร่างกาย หากขาดสารนี้จะทำให้มีลักษณะแก่ก่อนวัย ผิวพรรณไม่เปล่งปลั่งเต่งตึง หญิงหลังคลอดที่ต้องการฟื้นตัวได้ไว ช่วยให้ช่องคลอดกระชับ ภูมิปัญญาชาวบ้านก็ได้นำหญ้าตัวนี้เข้ามาช่วย ดูแลหญิงหลังคลอด ด้วยการนำไปอาบ อบ และกิน ช่วยทำให้ผิวพรรณกลับมาเปล่งปลั่ง มดลูกเข้าอู่ และบาดแผลหายเร็วขึ้น

กระสัง สมุนไพรใกล้ตัว

ผักกะสังเป็นผักโบราณรสชาติดีที่ปัจจุบันใครๆ ไม่ค่อยรู้จัก.. การรับประทานโดยนำมากินเป็นผักสดหรือผักลวก นำมาทำแกงจืด ได้อย่างหลากหลาย  ......ผักกะสังมีรสเผ็ดหอมเป็นพี่น้องกับพริกไทยแต่รสชาติดีกว่ามาก .....ผักกระสังเป็นพืชล้มลุกขนาดเล็ก มีลำต้นอวบน้ำ สีเขียวใส กินได้ทั้งดิบและสุก
สรรพคุณทางยาของผักกระสัง ใช้ผักกระสังตำพอกฝี หรือคั้นเอาน้ำทาแผลฝีที่มีหนอง ...ผักกระสังมีฤทธิ์ฆ่าเชื้อ ใบยังนำมารักษาโรคลักปิดลักเปิด แก้ไข้ แก้ปวดข้อ ข้ออักเสบ และยังเชื่อว่าการใช้น้ำต้มผักกระสังล้างหน้าจะทำให้ผิวสวย ......ปัจจุบันมีการศึกษาทางวิทยาศาสตร์พบว่าผักกระสังมีฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรีย มีฤทธิ์ต้านการอักเสบมีฤทธิ์แก้ปวด และไม่มีพิษภัย

สมุนไพร : ดอกสลิดหรือดอกขจร

สลิดหรือขจร  เป็นไม้เลื้อยเถาเล็กแตกยอดจำนวนมาก ขึ้นได้ดีในดินทุกสภาพ แต่ถ้าจะให้ดีควรปลูกในดินร่วนปนทราย หรือดินที่มีความร่วนซุยมากๆ ขจรเป็นไม้ที่ชอบแดดจัดไม่ต้องการน้ำมากนัก และทนต่อสภาพความแห้งแล้งได้ดี สรรพคุณทางยาดอกขจร : ยอดอ่อน ดอก ลูกอ่อน บำรุงธาตุ บำรุงตับ ปอด แก้เสมหะเป็นพิษ ราก ทำให้อาเจียน ถอนพิษเบื่อเมา  ประโยชน์ทางอาหารดอกขจร : ยอดอ่อน ดอก ผลอ่อน รับประทานสดหรือลวกให้สุกรับประทานร่วมกับน้ำพริก ดอกนำไปปรุงอาหาร เช่น ผัด แกงจืด แกงส้ม

สมุนไพร : มะระ

มะระเป็น ไม้เถา ลำต้นเลื้อย ลักษณะลำต้นเป็นเส้นยาวๆ มีขนประปราย ใบของมะระ ใบจะหยักเว้าลึก ปลายใบแหลม มีสีเขียวอ่อน รสขม 

 สรรพคุณมะระ ช่วยป้องกันมะเร็ง ช่วยเจริญอาหาร บำรุงดวงตา บำรุงกระดูก แก้กระหายน้ำ รักษาเบาหวาน บำรุงเลือด ช่วยขับสารพิษ แก้หวัด ลดไข้ ขับเสมหะ เป็นยาระบายอ่อนๆ ขับพยาธิ รักษาผิวหนัง รักษาสิว บำรุงน้ำดี ช่วยสมานแผล ท้องอืด ท้องเฟ้อ ขับลม 

สรรพคุณของมะระ มะระสามารถนำมาใช้ประโยชน์ ได้ ตั้งแต่ ผล เถา เมล็ด ราก ใบ ทีเดียวครับ

สมุนไพร : แคขาว

ดอกแค เป็นพืชที่ปลูกง่าย คนไทยสมัยก่อนชอบปลูกไว้ทำเป็นรั้วบ้าน ปลูกตามคันนา หรือปลูกไว้ริมถนน ส่วนใหญ่จะนำ ดอกแค มาทำอาหาร และหลายๆคนต้องรู้จักเมนูนี้เป็นแน่ คือ แกงส้มดอกแค   นอกจากจะอร่อยแล้ว ดอกแค ก็ยังมีประโยชน์และมีสรรพคุณทางยาอีกด้วย และไม่ใช่แค่ส่วนดอกเท่านั้นที่มีประโยชน์ ส่วนอื่นๆก็มีประโยชน์เช่นกัน

สมุนไพร : ต้อยติ่ง

ต้นต้อยติ่ง : เป็นพรรณไม้ล้มลุก แตกกิ่งก้านสาขาออกรอบ ๆ ต้น ลักษณะของดอกเป็นหลอดเล็ก ๆปลายดอกจะแยกออกเป็นกลีบบน และกลีบล่าง กลีบบนมีสีขาวส่วนกลีบล่างเป็นสีม่วงปนขาว สรรพคุณ : ใบ นำใบสด ๆ มาตำใช้เป็นยาเพื่อบรรเทาอาการปวดฟันหรือใช้อุดฟัน  เมล็ด เป็นยาคือจะใช้เมล็ดนี้ดูดหนอง เช่นแผลที่มีหนอง เป็นยากัดฝ้าหนอง โดยการใช้เมล็ดนี้ปิดแผล

สมุนไพร : ฮว่านง็อก

ฮว่านง็อกเป็นไม้พุ่มเตี้ยสูงไม่เกิน 3 เมตร
การใช้ประโยชน์: สำคัญของฮวานง็อกจะอยู่ที่ใบ ซึ่งเป็นส่วนที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์กันอย่างแพร่หลาย  ในแง่ของการรักษาโรค โดยการเคี้ยวใบสดๆ ก่อนทานอาหารวันละ 4 -7 ใบ เนื่องจากใบของฮวานง็อกนั้นไม่มีรสชาติจึงทำให้ทานสดได้ง่าย
สรรพคุณของสมุนไพร : ไข้หวัด ความดันโลหิตสูง ท้องไส้ไม่ปกติ โรคกระเพาะอาหาร โรคเลือดออกในลำไส้ ไตอักเสบ ปัสสาวะเป็นเลือด ปัสสาวะขุ่นข้นโรคมะเร็งปอด

เหงือกปลาหมอ สมุนไพรใกล้ตัว

เหงือกปลาหมอ เป็นไม้พุ่มสูง  1-3  ฟุต  ลําต้นกลมเรียบ  แข็ง  สีเขียวแกมเทามักมีหนามตามข้อๆ ละ 4  หนาม ดอกช่อ  ออกที่ปลายกิ่ง  ชนิดดอกขาวมีกลีบดอกสีขาว  จุดประแดงหรือม่วงแดง ชนิดดอกม่วงมักมีกลีบดอกสีม่วงอมฟ้า  มีแถบเหลืองอ่อน  กลางกลีบ  ผลเป็นฝักรูปไข่หรือทรงกระบอก
สรรพคุณ : ลูก   รสเผ็ดร้อน รับประทานขับโลหิตระดู แก้ฝี. เมล็ด  รสเผ็ดร้อน ขับพยาธิ  ทั้งต้น   รสเค็มกร่อย รับประทานแก้พิษฝีดาษ แก้ฝีภาย ใน แก้โรคผิวหนัง น้ำเหลืองเสีย ต้มอาบแก้พิษ ไข้หัว แก้ผื่นคัน ตำพอกปิดหัวฝี แผลเรื้อรัง ตำ คั้นเาอน้ำทาศีรษะ บำรุงรากผม รับประทานเป็น ยาอายุวัฒนะ  ใบ รสเค็ม  แก้โรคผิวหนังผื่นคัน แก้ประดง แก้ฝีทั้ง ภายนอก ภายใน

อ้อยดำ สมุนไพรใกล้ตัว

อ้อยดำ  ไม้ล้มลุก สูงประมาณ 2-5 เมตร มักขึ้นเป็นกอ ลำต้นแข็งแรง ต้นมีลักษณะคล้ายต้นอ้อยทั่วไป แต่จะมีสีม่วงแดง ถึงดำ  สรรพคุณ  ใช้ ลำต้นทั้งสดหรือแห้ง ขับปัสสาวะ . หั่นเป็นชิ้นๆ ต้มกับน้ำ รักษาโรคนิ่ว อาการไอ แก้ไข้ คอแห้ง กระหายน้ำ, แก่น ต้มเป็นยาอายุวัฒนะ ยาฟอกเลือด แก้ช้ำบวม กินแก้เบาหวาน แก้ไอ ขับเสมหะ เปลือกต้น รสหวานขม แก้ตานขโมย แก้แผลเน่าเปื่อย แผลกดทับ, ชานอ้อย รสจืดหวาน แก้แผลเรื้อรัง แก้ฝีอักเสบบวม. ลำต้น น้ำอ้อย รสหวานขมชุ่ม แก้ร้อนใน ขับปัสสาวะ ขับเสมหะ แก้หืด ไอ แก้คลื่นไส้อาเจียน  แก้ปัสสาวะพิการ แก้ไตพิการ แก้หนองใน ขับนิ่ว แก้ช้ำรั่ว แก้ท้องผูก บำรุงกระเพาะอาหาร แก้ขัดเบา บำรุงธาตุ แก้สะอึก แก้เมาค้าง ท้องผูก รักษานิ่ว บำรุงกำลัง ทำให้เจริญอาหาร เจริญธาตุ รักษาตามืดฟาง กำเดา อาการอ่อนเพลีย ผายธาตุ  ตา รสหวานขม แก้ตัวร้อน แก้พิษตานซาง บำรุงธาตุน้ำ บำรุงกำลัง ขับปัสสาวะ ราก ใช้รักษาไส้ใหญ่แตกพิการ ทำให้วิงเวียนหน้ามืดตาลาย ทำให้เจ็บหลังเจ็บเอว ท้องอืด บำรุงกำลัง บำรุงโลหิต รักษาอาการอ่อนเพลีย และรักษาเลือดลม

บุก สมุนไพรใกล้ตัว

บุก เป็นพืชล้มลุกชนิดหนึ่ง ซึ่งฤดูแล้งส่วนต้นจะตาย เหลือหัวอยู่ใต้ดิน เมื่อเข้าฤดูฝน ใบบุกจะโผล่เดี่ยวๆขึ้นมาจากหัวบุก ลักษณะคล้ายใบมะละกอ มีสีเขียวเข้ม บางชนิดมีก้านใบ เป็นลวดลาย ทั้งลายเส้นตรง ลายกระสลับสี ลายด่างสลับสี บางชนิดสีเขียวล้วน น้ำตาลล้วน บางชนิดมีหนามอ่อนๆ  ส่วนใหญ่นำต้นอ่อนและช่อดอกมาปรุงเป็นอาหารตามฤดูกาล

กลอย สมุนไพรใกล้ตัว

กลอย  เป็นไม้เถาล้มลุก อาศัยเลื้อยเกาะพันต้นไม้อื่น ๆ มีหัวใต้ดิน ลึกประมาณ 10-15 เซนติเมตร ลำต้นกลมมีหนามเล็กๆกระจายทั่วไป และมีขนนุ่มๆ สีขาวปกคลุม มีรากเจริญเป็นหัวสะสมอาหารอยู่ใต้ดิน
สรรพคุณ    ตำรายาไทย  ใช้  หัวใต้ดิน แก้เถาดาน (อาการแข็งเป็นลำในท้อง) หุงเป็นน้ำมันใส่แผล กัดฝ้า กัดหนอง  ราก บดผสมกับน้ำมันมะพร้าว ใบยาสูบ ใบลำโพงหรือพริก ใช้ทาหรือพอกฆ่าหนอนในแผลสัตว์เลี้ยง หัว ตากแห้ง ปรุงเป็นยาแก้น้ำเหลืองเสีย ขับปัสสาวะ แก้ปวดตามข้อ ฝีมะม่วง โรคซิฟิลิส

ดีปลากั้ง : สมุนไพรใกล้ตัว

ดีปลากั้ง

สมุนไพรดีปลากั้ง  ชื่อพื้นเมือง : ดีปลากั้ง, บีปลาข่อ, ดีปลาข่อ  ลักษณะทั่วไป:  เป็นไม้พุ่มขนาดเล็กกึ่งล้มลึก ลำต้นตรง เปลือกต้นสีเทา เรียบ สูงราว 30-100 ซม. พืชชนิดนี้ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ด  สรรพคุณ :ราก - ต้มแก้ไข้และแก้หืดหอบ โรคความดัน    ลำต้น - ต้มบำรุงโลหิตบำรุงธาตุขับลมในลำไส้ ใบใช้ปรุงอาหาร มีรสขม  ใบอ่อน - ยอดสดรับประทานกับอาหารประเภท ลาบ  ป่น  แก้โรคเบาหวานดอกใช้เป็นยาขับลมในลำใส้  ทำให้ผายลมและเรอ
       ใบมีรสชาดออกขมอมหวาน..หากใครกินขมไม่ค่อยได้แนะนำให้ตากแห้งแล้วบดเป็นผงบรรจุแคปซูลไปเลยครับ...หรือว่าจะผสมน้ำผึ้งปั้นเป็นลูกกลอนทาน

ยาหม้อต้ม : สมุนไพรใกล้ตัว

ยาหม้อต้ม

ยาหม้อต้ม : ภูมิปัญญาชาวบ้าน - สมุนไพรใกล้ตัว

สมุนไพรอันเกิดแต่ภูมิปัญญาชาวบ้าน ที่สร้างสมมาแต่บรรพบุรุษ สืบทอดกันมายาวนาน จนกลายมาเป็นยารักษาโรคเพื่อรักษาผู้คนในปัจจุบัน

ตะไคร้หอม สมุนไพรใกลัตัว

ตะไคร้หอม  เป็นพืชใบเลี้ยง จัดเป็นพืชตระกูลเดียวกันกับตะไคร้บ้าน แต่มีกลิ่นหอมฉุนที่แรงกว่า นิยมนำมาสกัดน้ำมันหอมระเหย ต้มน้ำดื่ม ทำธูป และใช้ในการป้องกัน และกำจัดแมลงศัตรูพืช
การใช้ประโยชน์จากตะไคร้หอม
ตะไคร้หอมเป็นสมุนไพรพื้นบ้านที่มีน้ำมันหอมระเหยสูงกว่าตะไคร้บ้าน พบในส่วนใบ กาบใบ และลำต้น มีสรรพคุณทางยา ใช้แก้ริดสีดวงในปาก ปากแตกระแหง แผลในปาก ขับลมในกระเพราะ ลำไส้ แก้ท้องอืดท้องเฟ้อ

น้อยหน่า สมุนไพรใกล้ตัว

น้อยหน่า  เป็นไม้ยืนต้น สูง 3-5 เมตร
ประโยชน์ทางสมุนไพร :  ตำรายาไทยใช้ใบสดและเมล็ดฆ่าเหา โดยใช้เมล็ดประมาณ 10 เมล็ด หรือใบสดประมาณ 1 กำมือ (15 กรัม) ตำให้ละเอียด ผสมกับน้ำมันมะพร้าวพอแฉะ ขยี้ให้ทั่วศีรษะ ใช้ผ้าคลุมโพกไว้ประมาณ 10 นาทีถึงครึ่งชั่วโมง ใช้หวีสางเหาออก สระผมให้สะอาด (ระวังอย่าให้เข้าตา เพราะจะทำให้ตาอักเสบและแสบได้) ใช้รักษาหิด กลากและเกลื้อนด้วย

สมุนไพรใกล้ตัว ฟ้าทะลายโจร

ฟ้าทะลายโจร ลักษณะเป็นไม้ล้มลุก สูง30-60  ซม.ทั้งต้นมีรสขม ลำต้นเป็นสี่เหลี่ยม แตกกิ่งออกเป็นพุ่ม
 ประโยชน์ทางสมุนไพร :  ชาวจีนใช้ฟ้าทะลายเป็นยามาแต่โบราณ และมาเป็นที่นิยมใช้ในประเทศไทยเมื่อไม่นานมานี้ โดยใช้เฉพาะใบหรือทั้งต้นบนดินซึ่งเก็บก่อนที่จะมีดอกเป็นยาแก้เจ็บคอ  แก้ท้องเสีย แก้ไข้ เป็นยาขมเจริญอาหาร

ยูคาลิสตัส..พืชสมุนไพรใกล้ตัว

ต้นยูคาลิปตัส จัดเป็นไม้ยืนต้น ลำต้นตั้งตรงมีความสูงได้ประมาณ 10-25 เมตร เรือนยอดเป็นพุ่มหนาทึบค่อนข้างกลม แตกกิ่งก้านมาก เปลือกต้นบางเรียบเป็นมันและลอกออกง่าย สรรพคุณของยูคาลิปตัส ใบและเปลือกราก มีรสขมเผ็ด กลิ่นหอม เป็นยาเย็น ออกฤทธิ์ต่อปอด ลำไส้ และทางเดินปัสสาวะ ใช้ใบเป็นยาแก้ไข้ ไข้หวัดติดเชื้อ ไข้หวัดใหญ่ ช่วยขับเสมหะ ช่วยบรรเทาอาการข้ออักเสบ ช่วยแก้กระเพาะปัสสาวะอักเสบ แก้โรคผิวหนัง กลากเกลื้อน ผดผื่นคัน ผิวหนังอักเสบ ติดเชื้อไวรัสบริเวณผิวหนัง ช่วยแก้ฝีมีหนองอักเสบ ฝีหัวช้าง น้ำมันยูคาลิปตัสนำมาใช้ทาคอ จะช่วยแก้ไอ หรือใช้อมแก้หวัดคัดจมูก ใช้ทาถูนวดตามอวัยวะต่าง ๆ เพื่อแก้อาการฟกช้ำ

สัปปะรด สมุนไพรใกล้ตัว

สัปปะรด

สัปปะรด ลักษณะเป็นไม้ล้มลุกอายุหลายปี สูง 90-100 ซม. มีลำต้นอยู่ใต้ดิน ใบ  เดี่ยว เรียงสลับซ้อนกันถี่มากรอบต้น กว้าง 6.5 ซม. ยาวได้ถึง 1 เมตร ไม่มีก้านใบ ดอก  ช่อ ออกจากกลางต้น มีดอกย่อยจำนวนมาก ผล  เป็นผลรวม รูปทรงกระบอก มีใบเป็นกระจุกที่ปลายผล

ประโยชน์ทางสมุนไพร : ตำรายาไทยใช้เนื้อผลเป็นยาแก้ไอขับเสมหะ เหง้าเป็นยาขับปัสสาวะ แก้นิ่ว พบว่าลำต้น และผลมีเอนไซม์ย่อยโปรตีน ใช้เป็นยาลดการอักเสบและบวมจากการถูกกระแทกบาดแผล หรือการผ่าตัด

ไพลหรือว่านไฟ สมุนไพรใกล้ตัว

ไพล หรือว่านไฟ

ว่านไฟ เป็นไม้ล้มลุกอายุหลายปี สูง 0.5-1 เมตร ข้อและปล้องสั้น ใบเดี่ยว เรียงรอบต้น อวบน้ำมาก สีเขียวอ่อนหรือสีเขียวเข้ม ภายในมีวุ้นใส ใต้ผิวสีเขียวมีน้ำยางสีเหลือง ใบอ่อนมีประสีขาว ดอกช่อ ออกจากกลางต้น ดอกย่อย เป็นหลอดห้อยลง สีส้ม บานจากล่างขึ้นบน ผลแห้ง แตกได้
สรรพคุณของ ว่านไฟ : วุ้นสด ใช้ประโยชน์ได้หลายอย่าง วิธีใช้ให้เลือกใช้ใบล่างสุดของต้นก่อน ล้างน้ำให้สะอาด ปอกเปลือกสีเขียวออกด้วยมีดสะอาด ล้างน้ำยางสีเหลืองออกให้หมด เพราะอาจระคายเคืองผิวหนัง และทำให้มีอาการแพ้ได้ ฝานเป็นแผ่นบางปิดแผล หรือขูดเอาวุ้นใสปิดพอกรักษาแผลสด แผลเรื้อรัง แผลไฟไหม้น้ำร้อนลวก แผลไหม้เกรียมจากแสงแดด และการฉายรังสี อาจใช้ผ้าพันแผลที่สะอาดพันทับ เปลี่ยนวุ้นใหม่วันละครั้ง เช้า-เย็น จนกว่าแผลจะหาย ใช้วุ้นสดกินรักษาแผลในกระเพาะอาหารได้ดี และใช้เป็นส่วนผสมในเครื่องสำอางหลายประเภท เช่น แชมพูสระผม สบู่ ครีมกันแดด เป็นต้น

สมุนไพร - ขี้เหล็ก

ขี้เหล็ก

ขี้เหล็ก เป็นทั้งอาหารและยาสมุนไพร

สมุนไพร - ผักปล้ง

ผักปลัง

ผักพื้นบ้าน...สรรพคุณเป็นยาสมุนไพร..

สมุนไพร - ผักปล้ง

ผักปลัง

ผักพื้นบ้าน...สรรพคุณเป็นยาสมุนไพร..

สมุนไพร - ผักปล้ง

ผักปลัง

ผักพื้นบ้าน...สรรพคุณเป็นยาสมุนไพร..

สมุนไพรใกล้ตัว

โกสน

ลักษณะของต้นโกสน

ลักษณะทั่วไป

โกสนเป็นพรรณไม้ยืนต้นประเภทไม้พุ่มขนาดย่อม ผิวลำต้นเรียบสีน้ำตาลปนเทา ลำต้นตรง แตกกิ่งก้านเป็นพุ่มตรงกลม ใบแตกออกจากต้นและปลายกิ่ง ลักษณะใบมีรูปร่าง สีสันขนาด แตกต่างกันออกไปแล้วแต่ชนิดพันธุ์ ดอกออกเป็นพวงห้อยลงมาด้านล่าง ดอกมีสีขาว เล็กมาก มีกลีบดอก 5 กลีบ

การปลูกต้นโกสน

การปลูกแบ่งเป็น 2 วิธี

1. การปลูกในแปลงปลูกเพื่อประดับภายนอกอาคารบ้านเรือน ใช้กระถางทรงสูง ขนาด 10-16 นิ้ว ใช้ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก : ขุยมะพร้าว : ดินร่วน อัตรา 1 : 1 : 1 ผสมดินปลูก ควรเปลี่ยนกระถาง 1-2 ปี / ครั้ง เพราะการเจริญเติบโตของทรงพุ่มโตขึ้นและเมื่อต้องการเปลี่ยน ดินปลูกใหม่ทดแทนดินปลูกเดิมที่เสื่อมสภาพไป

2. การปลูกในแปลงปลูกเพื่อประดับบริเวณบ้านและสวน โบราณนิยมปลูกบริเวณหน้าบ้าน หรือทำเป็นแนวรั้วบ้านเพื่อที่จะสร้างจุดเด่นให้กับบ้าน ขนาดหลุมปลูก

30 x 30 x 30 เซนติเมตรใช้ปุ๋ยคอก หรือปุ๋ยหมัก : ดินร่วน อัตรา 1 : 2 ผสมดินปลูก

การขยายพันธุ์ การปักชำ การตอน

การดูแลรักษา

แสง ต้องการแสงแดดอ่อน รำไร จนถึงแสงแดดจัด หรือกลางแจ้ง

น้ำ ต้องการปริมาณน้ำปานกลาง

ดิน ดินร่วนซุย

ปุ๋ย ควรใส่ปุ๋ยคอก หรือปุ๋ยหมัก อัตรา 0.5-1 กิโลกรัม/ต้น ใส่ ปีละ 5-6 ครั้ง

ประโยชน์ทางยาของโกสน

ใบโกสนใช้แก้โรคทางเดินปัสสาวะขัด ชาวบ้านนำเอายอดอ่อนมาเป็นผักจิ้มน้ำพริก ผักแกล้มลาบ

ความเป็นพิษ: ทุกส่วนทั้งต้น มีน้ำยางที่เป็นพิษเพราะมีสารไดเทอร์ปีนเอสเทอร์ อยู่ในน้ำยาง หากสัมผัสจะอักเสบเป็นปื้นแดง หากกลืนนำยางเข้าไปก็จะไประคายเคืองทางเดินอาหาร มีอาการปวดท้อง ท้องเดิน

ความเชื่อกับต้นโกสน

การเป็นมงคล คนไทยโบราณเชื่อว่า บ้านใดปลูกต้นโกสนไว้ประจำบ้าน จะทำให้มีบุญบารมี เพราะโกสนโบราณคงกล่าวถึง กุศล คือ การสร้างบุญ คุณงามความดีนอกจากนี้ยังมีความเชื่ออีกว่าสามารถช่วยคุ้มครองให้มีความอยู่เย็นเป็นสุขเพราะคนโบราณเชื่อว่าต้นโกสนเป็นต้น

ไม้เก่าแก่ที่ปลูกคู่บ้านคู่เมืองโดยสมัยรัชกาลที่5 ทรงนำเข้ามาปลูกไว้ในพระราชวังบ้านขุนนางวัดหลวงเพื่อให้เกิดความร่วมเย็นเป็นสุขตลอดมา ตำแหน่งที่ปลูกและผู้ปลูก เพื่อเป็นสิริมงคลแก่บ้านและผู้อาศัย ควรปลูกต้นโกสนไว้ทางทิศตะวันออก ผู้ปลูกควรปลูกในวันอังคาร เพราะโบราณเชื่อว่าการปลูกไม้เพื่อเอาประโยชน์ทั่วไปทางใบให้ปลูกในวันอังคาร 

สมุนไพรใกล้ตัว

มะขาม

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Tamarindus indica L.

ชื่อสามัญ : Tamarind

วงศ์ : Leguminosae – Caesalpinioideae

ชื่ออื่น : ขาม (ภาคใต้) ตะลูบ(ชาวบน-นครราชสีมา) ม่องโคล้ง (กะเหรี่ยง-กาญจนบุรี) อำเปียล (เขมร-สุรินทร์) หมากแกง (เงี้ยว-แม่ฮ่องสอน) ส่ามอเกล (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์มะขาม

มะขาม เป็นไม้ต้นขนาดกลางจนถึงขนาดใหญ่แตกกิ่งก้านสาขามาก เปลือกต้นขรุขระและหนา สีน้ำตาลอ่อน ใบมะขาม เป็นใบประกอบ ใบเล็กออกตามกิ่งก้านใบเป็นคู่ ใบย่อยเป็นรูปขอบขนาน ปลายใบและโคนใบมน  ดอกมะขาม ออกดอกเป็นช่อเล็กๆ ตามปลายกิ่ง หนึ่งช่อมี 10-15 ดอก ดอกย่อยขนาดเล็ก กลีบดอกสีเหลืองและมีจุดประสีแดงอยู่กลางดอก  ผล เป็นฝักยาว รูปร่างยาวหรือโค้ง ยาว 3-20 ซม. ฝักอ่อนมีเปลือกสีเขียวอมเทา สีน้ำตาลเกรียม เนื้อในติดกับเปลือก เมื่อแก่ฝักเปลี่ยนเป็นเปลือกแข็งกรอบหักง่าย สีน้ำตาล เนื้อในกลายเป็นสีน้ำตาลหุ้มเมล็ด เนื้อมีรสเปรี้ยว และหวาน

สรรพคุณของมะขาม

เนื้อมะขาม เนื้อมะขามเปียก มีรสเปรี้ยว มีกรดทาร์ทาริก 8-18% กรดซิตริก เล็กน้อย มีเพคติน กัม และอื่นๆ เนื้อมะขามมีสาร AHA ซึ่งนิยมสกัดไปทำเครื่องสำอางค์ช่วยผลัดเซลส์เก่า ทำให้ผิวหน้าใส

เนื้อมะขามเปียกผสมปูนแดง ทาพอกฝีหนอง หรือ ใช้กินเนื้อล้วนๆ หรือดื่มน้ำมะขามแก้อาการท้องผูก เป็นยาระบาย ขับเสมหะ แก้ไอ ดับร้อน แก้คลื่นใส้อาเจียร เหมาะกับผู้หญิงที่แพ้ท้อง น้ำมะขามเปียกใช้ขับน้ำคาวปลาได้

เมล็ดมะขาม – ใช้ถ่ายพยาธิตัวกลม พยาธิใส้เดือน พยาธิเส้นด้าย

ใบมะขาม – ใช้ขับเสมหะ

แก่นมะขาม – ใช้ขับโลหิต

วิธีและปริมาณที่ใช้

ถ่ายพยาธิ โดยกระเทาะเปลือกออกเสียก่อนแล้วจึงเอาเนื้อของเมล็ดซึ่งมีสีขาวออกสีเนื้อ แข่ในน้ำจนนุ่มก่อน แล้วจึงกินทั้งน้ำและเมล็ดนั้นประมาณครั้งละ 20-25เมล็ด หรือคั่วให้เนื้อในเหลือง กะเทาะเปลือก แช่น้ำให้นิ่ม เคี้ยวรับประทานเช่นถั่ว ,แก้ท้องผูก ใช้เนื้อหุ้มเมล็ดคลุกเกลือรับประทาน ระบายท้อง, แก้ไอ, ขับเสมหะ ใช้เนื้อในฝักแก่หรือมะขามเปียก จิ้มเกลือรับประทาน

        นอกจากมะขามจะมีสรรพคุณเป็นยาสมุนไพรแล้ว ส่วนต่างๆ ของมะขามยังสามารถนำมาใช้ประโยชน์อย่างหลากหลาย เช่น ใบอ่อนหรือยอดมะขามสามารถนำมาปรุงรสอาหารได้อีก เช่น ใส่ต้มแกง หรือลูกมะขาม ก็เช่นเดียวกัน ส่วนลำต้นมะขาม ชาวบ้านมักนำมาทำเขียงสำหรับครัวเรือน หรือนำไม้มะขามมาแปรรูปเป็นไม้สำหรับงานก่อสร้างได้ด้วย

สมุนไพรใกล้ต้ว

มะพร้าว

มะพร้าวเป็นพืชยืนต้นที่จัดอยู่ในตระกูลปาล์ม สูงประมาณ 20-30 เมตร ลำต้นกลม ตั้งตรง ไม่แตกกิ่งก้าน เปลือกต้นแข็ง สีเทา ขรุขระ ใบมีลักษณะเป็นใบประกอบเหมือนขนนก ผลประกอบไปด้วยเปลือกนอก ใยมะพร้าว กะลามะพร้าว และชั้นสุดท้ายคือเนื้อมะพร้าว ซึ่งภายในจะมีน้ำมะพร้าว ถ้าลูกมะพร้าวแก่มากเนื้อมะพร้าวจะดูดเอาน้ำมะพร้าวไปหมด

มะพร้าวเป็นผลไม้ที่นิยมกันอย่างมากในบ้านเรา คุณสมบัติเด่น ๆของมะพร้าวก็คือ ส่วนต่าง ๆสามารถนำมาใช้ทำเป็นประโยชน์ได้หมด ไม่ว่าจะทำเป็นอาหารคาวหวาน เพื่อบำรุงสุขภาพและรักษาอาการหรือโรคต่าง ๆ รวมไปถึงการผลิตน้ำมันมะพร้าว กะทิ น้ำตาล และยังรวมไปถึงการทำสิ่งประดิษฐ์ต่าง ๆขึ้นมาใช้สอย

สรรพคุณมะพร้าว

เปลือกผล – รสฝาดขม สุขุม ใช้ห้ามเลือด แก้ปวด เลือดกำเดาออก โรคกระเพาะ และแก้อาเจียน

เปลือกต้น – เผาเป็นเถ้า ใช้ทาแก้หิด และสีฟันแก้ปวดฟัน

ราก – รสฝาด หวาน ใช้ขับปัสสาวะ และแก้ท้องเสีย ต้มน้ำอมแก้ปากเจ็บ

กะลา – แก้ท้องเสีย แก้ปวดเอ็น ปวดกระดูก

ถ่านจากกะลา – รับประทานแก้ท้องเสีย และดูดสารพิษต่างๆ

น้ำมันที่ได้จากการเผากะลา – ใช้ทา บาดแผล และโรคผิวหนัง แก้กลาก อุดฟัน แก้ปวดฟัน

เนื้อมะพร้าว – รสชุ่ม สุขุม ไม่มีพิษ รับประทานบำรุงกำลัง ขับพยาธิ

น้ำมะพร้าว – รสชุ่ม หวานสุขุม ไม่มีพิษ แก้กระหาย ทำให้จิตใจชุ่มชื่น แก้พิษ อาเจียนเป็นเลือด

น้ำมะพร้าว ถ้าจะให้ดีควรกินสด ๆ เปิดลูกแล้วควรดื่มเลยไม่ควรทิ้งไว้หรือเก็บไว้ในตู้เย็นนานเกินครึ่งชั่วโมง หากดื่มทันทีจะทำให้ร่างกายได้รับประโยชน์อย่างสูงสุด แต่ควรระวังเรื่องสารฟอกขาวไว้ด้วย ซื้อมาจากสวนโดยตรงก็จะดีและปลอดภัยมาก และสำหรับผู้ที่เป็นโรคเบาหวานหรือเป็นโรคไตควรหลีกเลี่ยงการดื่มน้ำมะพร้าว

สมุนไพรใกล้ตัว

มะอึก

      มะอึก..เชื่อว่าหลายคนคงไม่เคยรู้จัก และไม่เคยเห็นต้นของมันมาก่อนเลย เพราะส่วนใหญ่ไม่ค่อยนิยมปลูกเป็นพืชเศรษฐกิจเหมือนพืชผักชนิดอื่น ๆ เท่าใดนัก ถ้าจะหาต้นของมันให้พบได้ง่าย ๆ เหมือนต้นพริก ต้นมะเขือ ละก็เป็นการยากอย่างแน่นอน  และที่ผมนำมานำเสนอนี้ก็ได้พบกับต้นมะอึกนี้โดยบังเอิญ..เลยเก็บภาพของมันมาฝากกันครับ..

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ของมะอึก
มะอึก เป็นไม้พุ่ม สูง 1-2 เมตร ทุกส่วนมีขนละเอียดสีน้ำตาลอ่อนปกคลุม ใบ เป็นใบเดี่ยว ออกเรียงสลับ รูปไข่กว้าง กว้าง 15-25 ซม. ยาว 20-30 ซม. โคนใบเว้าหรือตัด ขอบใบหยักเว้าเป็นพู แผ่นใบสีเขียว มีขนทั้งสองด้าน ดอก ออกเป็นช่อกระจุกที่ซอกใบ ดอกสีขาว กลีบดอกมี 5 กลีบ โคนเชื่อมติดกัน ปลายแหลม เกสรเพศผู้สีเหลือง เป็นเส้นรวมเป็นยอดแหลม ผล รูปทรงกลม ขนาด 1.8-2 ซม. ผิวมีขนยาวหนาแน่น ผลสุกสีเหลืองแกมน้ำตาล เมล็ดแบน มีจำนวนมาก

ส่วนที่ใช้เป็นยา : ผล ใบ ราก เมล็ด

สรรพคุณของมะอึก
ราก แก้ดีฝ่อ ดีกระตุก แก้ไข้สันนิบาต แก้น้ำลายเหนียว บำรุงถุงน้ำดี แก้ถุงน้ำดีอักเสบ ขับเสมหะ กัดฟอกเสมหะ กระทุ้งพิษ ดับพิษร้อนภายใน ระงับปวด กระทุ้งพิษไข้หัวทุกชนิด รักษาแผลแก้เสมหะ แก้ไอ แก้น้ำลายไหล แก้ไข้ พอกแก้คัน พอกแผล ดับพิษสะอึกในไข้
ผล แก้เสมหะ แก้ไอ แก้น้ำลายเหนียว แก้ไข้สันนิบาต กัดฟอกเสมหะ กระทุ้งพิษ ดับพิษร้อนภายใน แก้ดีฝ่อ ดีกระตุกเมล็ด แก้ปวดฟัน และกินเป็นผักได้
ใบ รักษาโรคฝี เป็นยาพอก แก้คัน
เมล็ด  แก้ปวดฟัน (โดยเผาสูดดมควันเข้าไป)
ไม่ระบุส่วนที่ใช้ แก้ดีฝ่อ แก้กระตุก แก้น้ำลายเหนียว

คนส่วนใหญ่จะนำผลมะอึกมาประกอบอาหารได้หลายชนิด ไม่ว่าจะเป็นผลอ่อนหรือผลสุก เช่นนำมาทำน้ำพริกมะอึก แกงส้มกับหมูย่าง ใส่ส้มตำหรือแกงเนื้อ เพราะมะอึกจะให้พลังงาน แคลเซียม ฟอสฟอรัส เหล็ก วิตามินบีหนึ่ง วิตามินบีสอง วิตามินซีที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกาย

แต่สิ่งที่ลืมไม่ได้คือในการนำผลมะอึกมาทำอาหารนั้นก็ควรที่ขูดขนอ่อนๆ นั้นออกเสียก่อนและล้างให้สะอาด หรือไม่บางคนก็ปอกเปลือกมะอึกออกเพราะคิดว่ามันแข็ง จะได้สะดวกในการรับประทาน

คุณค่าทางโภชนการของมะอึก
คุณค่าทางอาหารของมะอึก ในส่วนที่รับประทานได้ 100 กรัม ประกอบด้วย พลังงาน 53 แคลอรี่ โปรตีน 1.9 กรัม ไขมัน 0.8 กรัม คาร์โบไฮเดรต 9.5 กรัม แคลเซียม 26 มิลลิกรัม ฟอสฟอรัส 41 มิลลิกรัม เหล็ก 0.8 มิลลิกรัม เบต้าแคโรทีน 163.14 RE วิตามีนบี 1 0.07 มิลลิกรัม วิตามีนบี2 0.05 มิลลิกรัม ไนอะซีน 4.9 มิลลิกรัม วิตามีนซี 3 มิลลิกรัม

สมุนไพรใกล้ตัว

ผักหวานบ้าน

ผักหวานบ้าน
             ไม้พุ่มขนาดกลาง สูงประมาณ 2-3 เมตร ลำต้นแข็ง ลำต้นกลมหรือค่อนข้างเป็นเหลี่ยม ตั้งตรง เปลือกต้นขรุขระ สีน้ำตาล กิ่งอ่อนสีเขียวเข้มผิวเรียบ แตกกิ่งก้านระนาบกับพื้นหรือเกือบปรกดิน กิ่งเรียวงอเล็กน้อยตามข้อ ใบเดี่ยวเรียงสลับ ด้านบนสีเขียวเข้ม ด้านล่างสีเขียวอ่อน รูปไข่แกมขอบขนาน รูปขอบขนาน หรือรูปคล้ายขนมเปียกปูน ยาว 4-8 เซนติเมตร กว้าง 2-5 เซนติเมตร โคนใบมน ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ สีเขียวเข้ม มีแถบสีขาวบริเวณกลางใบ ผิวใบเกลี้ยงทั้งสองด้าน มีหูใบ มีใบประดับรูปสามเหลี่ยม ปลายแหลม ดอกเดี่ยว แยกเพศ ออกบริเวณซอกใบ เรียงตามก้านใบ โดยมีใบปรกอยู่ด้านบน ดอกขนาดเล็ก มี 2 ชนิด ตอนบนของกิ่งก้านจะเป็นดอกเพศเมีย ส่วนตอนล่างจะเป็นดอกเพศผู้ มีดอกเพศเมีย 1-3 ดอก ดอกเพศผู้จำนวนมาก ดอกเพศผู้มีกลีบเลี้ยง 6 กลีบ กลีบดอก 6 กลีบ รูปจานกลมแบน สีน้ำตาลแดง ขนาด 0.5-1 เซนติเมตร เกสรเพศผู้มี 3 อัน ก้านเกสรเชื่อมติดกัน ปลายแยกเป็น 3 แฉก ดอกเพศเมียมีรังไข่อยู่เหนือวงกลีบ ดอกสีเขียวอมเหลือง มีกลีบเลี้ยง 6 กลีบ รูปไข่กลับ เหลื่อมซ้อนกันคล้ายเรียงสองชั้น ชั้นละ 3 กลีบ กลีบเลี้ยงสีแดงเข้มหรือสีเหลืองจุดประสีแดงเข้ม ผลแห้ง แตกได้ ทรงกลมแป้น สีเขียวอ่อน ฉ่ำน้ำ  ขนาดประมาณ 1.5 เซนติเมตร เมื่อแก่เต็มที่มีสีขาวอมเหลือง มีกลีบเลี้ยงสีแดงติดคงทน ภายในผลแบ่งเป็น 6 พู แต่ละพูมี 1 เมล็ดเมล็ดเป็นรูปครึ่งวงกลม เปลือกเมล็ดสีน้ำตาลเข้ม หนา และแข็ง พบตามป่าดิบแล้ง ป่าละเมาะ ที่รกร้าง ป่าดิบชื้น ที่โล่งแจ้ง ตามเรือกสวน ออกดอกตลอดปี ยอดอ่อน เมื่อลวก นึ่ง ใช้รับประทานเป็นผัก

สรรพคุณของผักหวานบ้าน
               ตำรายาไทย  ใช้  ใบ รสหวานเย็น ปรุงเป็นยาเขียว แก้ไข้ ใช้น้ำยางหยอดตาแก้ตาอักเสบ รักษาแผลในจมูก   ใบและต้น มีรสหวานเย็น น้ำยางจากต้นและใบ ใช้หยอดตา แก้ตาอักเสบ ตำผสมกับรากอบเชยเป็นยาพอก รักษาแผลในจมูก ผสมกับสารหนูใช้ทาแก้โรคผิวหนังติดเชื้อ ใบและราก ตำให้ละเอียดใช้พอกฝี ราก รสเย็น ต้มเป็นยาแก้ไข้ ถอนพิษไข้ แก้ตัวร้อน แก้ไข้กลับ แก้ซาง แก้ปัสสาวะขัด ผิดสำแดง รักษาคางทูม แก้ลม มะเร็งคุด 

สมุนไพรใกล้ตัว

ชุมเห็ดเทศ

ลักษณะของชุมเห็ดเทศ

ต้นชุมเห็ดเทศ จัดเป็นไม้พุ่มขนาดกลาง ความสูงของต้นประมาณ 2-3 เมตร ลำต้นแตกกิ่งก้านเป็นแนวขนานกับพื้นดิน กิ่งจะแผ่ออกทางด้านข้าง มีขนสั้นนุ่ม เปลือกลำต้นเรียบเป็นสีน้ำตาล ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการเพาะเมล็ด ชอบขึ้นตามที่ชุ่มชื้น ไม่ชอบที่ร่ม สามารถขึ้นได้ในดินทุกชนิด พรรณไม้ชนิดนี้ไม่ต้องการความเอาใจใส่ ปลูกแล้วปล่อยทิ้งไว้ให้โตขึ้นเองได้ พบขึ้นได้ทั่วไปในประเทศไทย ทั้งบนที่ราบหรือบนภูเขาสูงจนถึง 1,500 เมตร

ใบชุมเห็ดเทศ ใบเป็นใบประกอบแบบขนนกปลายคู่ ออกเรียงสลับกัน มีใบย่อยประมาณ 8-20 คู่ ลักษณะของใบย่อยเป็นรูปขอบขนานแกมรูปรี ปลายใบโค้งมนหรือหยัก โคนใบมนเว้าเข้าหากันเล็กน้อย โคนใบทั้งสองด้านไม่เท่ากัน ส่วนขอบใบเรียบเป็นสีแดง ใบย่อยมีขนาดกว้างประมาณ 5-7 เซนติเมตร และยาวประมาณ 5-15 เซนติเมตร เนื้อใบค่อนข้างหนา หยาบและเหนียว แก่นกลางใบหนา ก้านใบรวมยาวประมาณ 30-60 เซนติเมตร ส่วนก้านใบประกอบยาวประมาณ 2 เซนติเมตร มีหูใบลักษณะเป็นรูปติ่งหู สามเหลี่ยม ยาวประมาณ 6-8 มิลลิเมตร ติดทน เมื่อนำมาใบอบให้แห้งแล้วจะเป็นสีน้ำตาลอมเขียวถึงสีน้ำตาล ส่วนผงที่ได้เป็นสีน้ำตาลอมเขียว มีกลิ่นอ่อน ๆ รสเบื่อเอียนและขมเล็กน้อย

ดอกชุมเห็ดเทศ ออกดอกเป็นช่อใหญ่ตั้ง โดยะจออกตามซอกใบและตามปลายกิ่ง ช่อดอกเป็นแบบช่อกระจะ แคบ ๆ ยาวประมาณ 20-50 เซนติเมตร ดอกเป็นสีเหลืองทอง มีกลีบดอก 5 กลีบ กลีบดอกมีลักษณะเป็นรูปไข่เกือบกลมหรือเป็นรูปช้อน ยาวประมาณ 2 เซนติเมตร มีก้านกลีบสั้น ดอกมีเกสรเพศผู้ประมาณ 9-10 อัน โดยมีเกสรอันยาว 2 อัน (ก้านเกสรหนา ยาวประมาณ 4 มิลลิเมตร อับเรณูยาวประมาณ 1.2-1.3 เซนติเมตร) เกสรอันสั้น 4 อัน (ก้านเกสรจะยาวประมาณ 2 มิลลิเมตร อับเรณูยาวประมาณ 4-5 มิลลิเมตร) และเกสรเพศผู้ที่ลดรูปอีก 4 อัน อับเรณูเปิดที่ปลาย รังไข่เกลี้ยง มีออวุลจำนวนมาก ยอดเกสรมีขนาดเล็ก มีใบประดับเป็นสีน้ำตาลแกมสีเหลือง หุ้มดอกที่ยังไม่บาน ใบประดับมีลักษณะเป็นรูปรี ยาวประมาณ 2-3 เซนติเมตร หลุดร่วงได้ง่าย ก้านดอกสั้น ยาวประมาณ 2-4 มิลลิเมตร ดอกมีกลีบเลี้ยง 5 กลีบ เรียงซ้อนเหลื่อมในตาดอก ลักษณะเป็นรูปขอบขนาน มีความยาวไม่เท่ากัน โดยจะยาวประมาณ 1-2 เซนติเมตร

ผลชุมเห็ดเทศ ผลมีลักษณะเป็นฝักรูปแถบ ยาว แบน และเกลี้ยงไม่มีขน ฝักมีขนาดยาวประมาณ 10-20 เซนติเมตร และกว้างประมาณ 1.5-2 เซนติเมตร มีสันหรือปีกกว้าง 4 ปีก ปีกกว้างประมาณ 5 มิลลิเมตร ตามความยาวของฝัก ฝักมีผนังกั้น ฝักเมื่อแก่จะเป็นสีดำและแตกตามยาว ภายในฝักมีเมล็ดประมาณ 50-60 เมล็ด ลักษณะของเมล็ดรูปสามเหลี่ยมสีดำ มีผิวขรุขระ เมล็ดมีขนาดกว้างประมาณ 5-8 มิลลิเมตร และยาวประมาณ 7-10 มิลลิเมตร

สรรพคุณของชุมเห็ดเทศ

ราก ชุมเห็ดเทศใช้ผสมยาบำรุงธาตุ ช่วยทำให้เจริญอาหาร

ใบ ทำเป็นใบชาชุมเห็ดเทศนำมาชงกับน้ำดื่มเป็นยาบำรุงหัวใจ ลดไขมันในเส้นเลือด ลดความดันโลหิต ลดระดับน้ำตาลในเลือดด้วยการใช้ใบสดหรือแห้ง แก้เส้นประสาทอักเสบ ใบมีกลิ่นฉุน นำมาต้มกับน้ำ ใช้เป็นยาอมบ้วนปาก

เมล็ด  ช่วยแก้อาการนอนไม่หลับ ช่วยแก้ตานซาง ถ่ายพิษตานซาง

ราก ช่วยรักษาโรคตาเหลือง

ทั้งต้น ช่วยแก้ดีซ่าน

ใบและดอก นำมาต้มกับน้ำรับประทานเป็นยาแก้หืด ขับเสมหะในรายที่หลอดลมอักเสบ

รากและทั้งต้น มีสรรพคุณเป็นยาถ่ายเสมหะ

เปลือกต้น มีสรรพคุณเป็นยาสมานท้อง

นอกจากนี้เปลือกต้น ราก และผลก็มีสรรพคุณเป็นยาระบายท้องเช่นกัน ส่วนต้น ราก ใบ ดอก และเมล็ดใช้เป็นยารักษาอาการท้องผูก

สมุนไพรใกล้ตัว

เตยหอม

ลักษณะของเตยหอม

เตยหอม เป็นพืชใบเลี้ยงเดี่ยว  แตกกอเป็นพุ่มขนาดเล็ก  ลำต้นเป็นข้อ มีรากค้ำช่วยพยุงลำต้นไว้  ใบเป็นใบเดี่ยวสลับเวียนเป็นเกลียวขึ้นไปจนถึงยอด  ลักษณะเป็นใบเรียวยาว ขอบใบเรียบมีผิวมัน  ตรงกลางใบเว้าลึกเป็นแอ่ง นอกจากนี้  ใบเตยหอมยังเต็มไปด้วยวิตามินและแร่ธาตุอีกหลายชนิด

สรรพคุณของใบเตย

- บำรุงหัวใจ  ช่วยลดอัตราการเต้นของหัวใจ

- ดับกระหาย  คลายร้อน

- กลิ่นของใบเตยทำให้รู้สึกสดชื่น  ผ่อนคลาย

- ช่วยชูกำลัง  ช่วยแก้อาการอ่อนเพลียของร่างกาย

- ช่วยปรับสมดุลของร่างกาย

- ช่วยรักษาโรคเบาหวาน  ช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด

- ช่วยลดความดันโลหิต

- ช่วยป้องกันการแข็งตัวของหลอดเลือด

- ช่วยบรรเทาอาการไข้และดับพิษไข้

- ช่วยดับพิษร้อนภายในร่างกาย

- ช่วยรักษาโรคหืด

- เป็นยาแก้กระษัย

- เป็นยาขับปัสสาวะได้

- ช่วยรักษาโรคหัดได้

- ช่วยรักษาโรคผิวหนังได้

ประโยชน์ด้านอื่นๆ ของใบเตย

- สีเขียวของใบเตยใช้เป็นสีผสมอาหารคาวหวานได้อย่างดีเยี่ยม

- กลิ่นหอมของใบเตยเป็นส่วนทำให้อาหารน่ารับประทานและเพิ่มรสชาติได้

- ช่วยดับกลิ่นหืนของน้ำมันที่ใช้แล้ว

- ใช้ไล่แมลงสาบ

- ช่วยดับกลิ่นอับชื้นต่างๆ

- เป็นทรีทเม้นท์บำรุงหน้าได้

วิธีการนำไปใช้

- น้ำใบเตย :  นำใบเตยสดล้างให้สะอาด 1 กำมือต้มกับน้ำ 4-5 ลิตร  จนน้ำออกสีเป็นสีเขียว  ใส่น้ำตาลตามใจชอบ  สามารถดื่มได้ทั้งร้อนและเย็นตามความต้องการ

– สูตรควบคุมน้ำตาลในเลือด :  นำใบเตยหอม  32 ใบ  และใบต้นสัก  9  ใบ  นำมาตากแดดแล้วนำมาชงเป็นชาดื่มอย่างน้อย 1 เดือนต่อเนื่อง หรือใช้รากเตยประมาณ 1 กำมือ มาต้มกับน้ำดื่มเช้าเย็น อย่างน้อย 1 เดือนต่อเนื่อง

– ใช้เป็นยาบำรุงหัวใจและบำรุงกำลัง  : ใช้ใบสดผสมในอาหารรับประทาน   จะทำให้อาหารมีรสเย็น  ทำให้หัวใจชุ่มชื่นนำใบสดมาคั้นเอาแต่น้ำรับประทานครั้งละ  2-4  ช้อนแกง

– ขับปัสสาวะ  :  ใช้ต้นเตย  1 ต้น หรือใช้รากครึ่งกำมือ  นำมาต้มน้ำดื่ม

– รักษาโรคผิวหนัง และโรคหัด : นำใบสดมาตำใช้พอกบริเวณที่เป็น

– ทรีทเม้นท์บำรุงหน้า :  นำใบเตยสดล้างให้สะอาด  หั่นเป็นชิ้นเล็กๆ นำมาปั่นกับน้ำสะอาดจนละเอียด  จะได้ครีมข้นเหนียว  แล้วนำมาพอกหน้า  ทิ้งไว้  20 นาที

– ใช้ใบสดคั้นเอาน้ำสีเขียวนำไปเป็นสีผสมอาหารได้

– ใช้ใบสดนึ่งกับอาหารหรือขนม  หรือต้มกับข้าว  จะได้กลิ่นอาหารที่น่ารับประทานมากขึ้น

สีของใบเตยถูกนำไปผสมเป็นอาหารคาวหวานมานมนานตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน นอกจากสีสันแล้ว กลิ่นอันหอมหวนโดดเด่นก็เป็นอีกหนึ่งเอกลักษณ์ของใบเตยที่ถูกนำมาใช้ประโยชน์มากมาย ไม่ว่าจะเป็นดับกลิ่นคาวในอาหาร ดับกลิ่นอับในห้อง หรือตู้เสื้อผ้า เพิ่มกลิ่นของขนมและอาหารให้น่าสนใจและเรียกน้ำย่อยได้อย่างดีทีเดียว  

สมุนไพรใกล้ตัว

มะม่วง

มะม่วงจัดเป็นไม้ยืนต้น เป็นผลไม้เศรษฐกิจ ประโยชน์ของมะม่วงที่เราเห็นเป็นประจำก็คงจะไม่พ้นการนำมารับประทานเป็นผลไม้สดทั้งผลดิบและผลสุก รวมทั้งมีการไปทำเป็นอาหารว่างต่าง ๆ เช่น มะม่วงแช่อิ่ม มะม่วงน้ำปลาหวาน ข้าวเหนียวมะม่วง พายมะม่วง และนำไปใช้ประกอบอาหาร เช่น ใส่น้ำพริก ยำ ส้มตำ ส่วนยอดอ่อนหรือผลอ่อนก็สามารถนำมาประกอบอาหารแทนผักได้อีกด้วย

ประโยชน์ของมะม่วง

- มะม่วงก็ช่วยทำให้สดชื่นมีชีวิตชีวาได้เหมือนกัน

- มะม่วงมีวิตามินซีสูง จึงช่วยต้านอนุมูลอิสระได้เป็นอย่างดี

- มะม่วงมีวิตามินเอ วิตามินซี ซึ่งมีส่วนช่วยบำรุงผิวพรรณให้เปล่งปลั่งสดใส

- มะม่วงช่วยบำรุงและรักษาสายตา เพราะอุดมไปด้วยวิตามินเอและเบต้าแคโรทีน

เป็นผลไม้ที่มีส่วนช่วยบำรุงร่างกาย

- ช่วยทำให้ผ่อนคลาย และหลับสบายยิ่งขึ้น

- ช่วยทำให้ร่างกายทำงานเป็นปกติ ปรับสมดุลภายใน

- ประโยชน์ของมะม่วงดิบ ผลมะม่วงดิบมีวิตามินซีสูง จึงช่วยป้องกันและรักษาโรคเลือดออกตามไรฟัน

- ช่วยป้องกันและลดความเสี่ยงจากการเกิดโรคมะเร็งต่าง ๆ

- มีส่วนช่วยต่อต้านการเกิดโรคมะเร็งเต้านมและมะเร็งลำไส้ รวมไปถึงต่อมลูกหมาก มะเร็งปอด มะเร็งเม็ดเลือด โรคมะเร็งผิวหนัง เป็นต้น

- ช่วยเยียวยาและรักษาโรคเบาหวาน ด้วยการใช้ใบมะม่วงประมาณ 15 ใบ นำมาล้างให้สะอาด แล้วนำมาต้มในน้ำสะอาด 1 ถ้วย โดยใช้ไฟอ่อน ๆ นาน 1 ชั่วโมง ถ้าน้ำแห้งก็เติมเรื่อย ๆ เมื่อเสร็จแล้วนำมาตั้งทิ้งไว้ค้างคืนไว้ 1 คืน พอเช้าก็นำมากรองเอาแต่น้ำดื่มติดต่อกันประมาณ 3-4 วัน

- ช่วยแก้อาการวิงเวียนศีรษะ คลื่นไส้อาเจียน ด้วยการรับประทานผลสดแก่

- ช่วยแก้อาการกระหายน้ำ ด้วยการรับประทานผลสดแก่

- สรรพคุณของมะม่วง ช่วยแก้อาการร้อนใน ด้วยการรับประทานผลมะม่วง

- ช่วยแก้โรคคอตีบ ด้วยการใช้เปลือกของลำต้นมะม่วงมาต้มรับประทาน

- แก้ซางตานขโมยในเด็ก ด้วยการใช้ใบมะม่วงพอประมาณนำมาต้มรับประทาน

- ช่วยรักษาอาการเยื่อปากอักเสบ จมูกอักเสบ ด้วยการใช้เปลือกของลำต้นมะม่วง มาต้มรับประทาน

- เปลือกมะม่วงของผลดิบ นำมาคั่วรับประทานร่วมกับน้ำตาล ช่วยแก้อาการปวดประจำเดือนและอาการปวดเมื่อยช่วงมีประจำเดือน

- เปลือกต้นมะม่วง นำมาต้มเอาน้ำดื่ม ช่วยแก้ไข้ตัวร้อน

- ไฟเบอร์จากมะม่วง เป็นตัวช่วยสำหรับการย่อยอาหาร และเผาผลา

   คงจะเห็นละครับว่า มะม่วงมีประโยชน์มากมายทีเดียว เป็นได้ทั้งอาหาร และเป็นยาสมุนไพร นอกจากนี้มะม่วงยังจัดว่าเป็นพืชที่เป็นไม้มงคลที่สมควรนำมาปลูกไว้ในบ้านนะครับ.